Przed dwoma laty pracownica, która osiągnęła wiek i staż uprawniający ją do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury rozwiązała stosunek pracy. Przerwa w zatrudnieniu trwała tylko 1 dzień, a emeryturę przyznano na wniosek pracownicy złożony już po powrocie do pracy. W konsekwencji ZUS zawiesił wypłatę emerytury ze względu na kontynuowanie zatrudnienia. Po zmianie przepisów ustawy emerytalnej, które obecnie zezwalają na pobieranie emerytury osobom pozostającym w zatrudnieniu pracowniczym emerytura jest wypłacana. Kiedy pracownica powinna otrzymać odprawę emerytalną?

W okolicznościach zaprezentowanych w pytaniu należy wypłacić pracownicy odprawę emerytalną po rozwiązaniu trwającego obecnie stosunku pracy.

Dniem wymagalności roszczenia o wypłatę odprawy emerytalnej jest dzień rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1998 r., sygn. akt I PKN 508/97, OSNP 1999/8/267).

Stosownie do art. 92¹ K.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Wymienione w powołanej normie warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że odprawa emerytalna nie może być wypłacona w czasie trwającego stosunku pracy. Sposób obliczania wysokości tej odprawy wynika z przepisu § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia… (Dz. U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.) odwołującego się do zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy zawartych w § 14-19 rozporządzenia urlopowego.

Pojęcie „przejścia na emeryturę” wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2003 r. (sygn. akt I PK 223/02, Prokuratura i Prawo 2004/1/41). W ugruntowanym już orzecznictwie przyjmuje się, że kontynuowanie stosunku pracy po przyznaniu pracownikowi świadczenia emerytalno-rentowego, a nawet pobieranie świadczenia, nie oznacza przejścia na emeryturę. Spełnienie bowiem przez pracownika warunków uprawniających do emerytury nie stwarza dla żadnej ze stron obowiązku rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też zachowanie prowadzące do ustania stosunku pracy w związku z nabyciem wymienionych uprawnień musi przybrać formę prawną rozwiązania, określoną w przepisach prawa pracy. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 sierpnia 1998 r. (sygn. akt III ZP 22/98, OSNP 1998/24/713) oraz w wyroku z dnia 4 czerwca 2002 r. (sygn. akt I PKN 346/01, Prawo Pracy 2003/1/35), wskazując, że: „przejściem na emeryturę jest zamiana statusu pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta. Następuje ono zawsze i tylko przez rozwiązanie stosunku pracy. Dopóki bowiem trwa stosunek pracy, osoba pobierająca emeryturę nie przestaje być pracownikiem. Ani nabycie przez pracownika prawa do emerytury, ani przyznanie świadczenia, ani nawet jego wypłata nie stanowią zdarzeń powodujących ustanie zatrudnienia. Pracownik pobierający emeryturę w czasie nieprzerwanie trwającego stosunku pracy przechodzi więc na emeryturę dopiero po ustaniu tego zatrudnienia”. Również w wyroku z dnia 11 października 2007 r. (sygn. akt III PK 40/07) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie „przejście na emeryturę” oznacza zamianę statusu pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta.

Analogiczny pogląd prezentuje Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Zdaniem Ministerstwa, pracownik który kontynuuje zatrudnienie po nabyciu prawa do emerytury i pobiera z tego tytułu świadczenie emerytalne oraz wynagrodzenie za pracę nabędzie prawo do odprawy emerytalnej w dniu, w którym rozwiąże stosunek pracy z powodu przejścia na emeryturę, rozumianego jako zamianę statusu pracującego emeryta na status wyłącznie emeryta. Stanowisko to jest dostępne na stronie internetowej Ministerstwa www.mpips.gov.pl.